سخت افزار

پرینتر سه‌بعدی چیست + کاربردهای پرینتر سه‌بعدی در صنعت

در این مقاله می‌خوایم ببینیم که پرینتر سه‌بعدی چیست و کاربردهاشو بررسی کنیم. همون‌طور که توی مقاله پرینتر چیست دیدیم، کار پرینتر تبدیل سند دیجیتال به یک سند فیزیکی هستش. پرینترهای معمولی (مثل پرینتر جوهرافشان یا لیزری) سندهای فیزیکی تک‌بعدی رو ایجاد می‌کنن، اما پرینترهای سه‌بعدی، سند دیجیتال رو به جسم سه‌بعدی فیزیکی تبدیل می‌کنن. چاپ سه‌بعدی با فرآیندهای لایه‌گذاری مواد و برش دقیق اون‌ها انجام می‌شه. با پرینترهای سه‌بعدی می‌تونید با مواد کمتری نسبت به روش‌های سنتی، اجسام پیچیده تولید کنید.

پرینتر سه‌بعدی چیست؟

چاپ سه بعدی از طراحی به کمک کامپیوتر (CAD) برای ساخت اشیای سه‌بعدی با استفاده از طراحی لایه‌ای استفاده می‌کنه. چاپ سه بعدی اغلب به عنوان یک افزونه‌ی تولید شناخته می‌شه. این نوع چاپ از موادی مثل پلاستیک، کامپوزیت یا مواد زیست محیطی برای ایجاد اشیایی که از لحاظ شکل، اندازه، استحکام و رنگ متفاوته، استفاده می‌کنه.

پرینتر سه‌بعدی چطوری کار می‌کنه؟

همه چیز با یک مدل سه‌ بعدی شروع می‌شه. می‌تونید یک مدل برای خودتون ایجاد کنید یا از کتابخونه سه‌بعدی بارگیری کنید. پرینتر سه بعدی از روش‌های مشابه با پرینتر جوهرافشان -البته به صورت سه‌بعدی- استفاده می‌کنه. توی مقاله پرینتر جوهرافشان چیست روش کار این پرینترها رو کامل توضیح دادیم. برای ساخت یک شی سه‌بعدی، یک نرم‌افزار، مواد اولیه برای ساخت و خود پرینتر سه‌بعدی نیازه.

نرم‌افزار سه بعدی

اولین مرحله از هر فرآیند چاپ سه بعدی، مدل‌سازی سه بعدیه. برای به حداکثر رسوندن دقت (و از آنجا که چاپگرهای سه بعدی نمی‌تونن اونچه شما می‌خوایین چاپ کنید رو حدس بزنن)، همه‌ی اشیا باید در یک نرم‌افزار مدل‌سازی سه بعدی طراحی بشن. مدل‌سازی با نرم‌افزار سه‌بعدی به پرینترها اجازه می‌ده تا محصول رو با کوچکترین جزییات چاپ کنن.
این نرم افزار مدل‌سازی سه بعدی به‌ویژه برای یک صنعت مثل دندون‌پزشکی که می‌تونه از نرم افزار سه‌بعدی برای طراحی دندان متناسب با فرد استفاده کنه، بسیار مهمه. همچنین برای صنعت فضایی که وجود پرینتر سه‌بعدی بسیار حیاتیه، می‌شه از این نرم‌افزار برای طراحی قسمت‌های مهم موشک‌ها استفاده‌ کرد.
ابزارهای نرم‌افزاری بسیار متنوعی برای کارهای صنعتی و کارهای معمولی در دسترس هستن. اغلب به مبتدیان توصیه می‌کنیم که با نرم‌افزار سه‌بعدی  Tinkercad شروع کنن. Tinkercad رایگانه و تحت شبکه کار می‌کنه، پس لازم نیست اون رو توی سیستم خودتون نصب کنید. Tinkercad قابلیت این رو داره که مدل شما رو در قالب یک فایل آماده به چاپ با فرمت STL یا OBJ به پرینتر ارسال کنه.

نرم افزار طراحی سه بعدی

اکنون که یک فایل قابل‌چاپ دارید، مرحله‌ی بعدی آماده‌سازی فایل برای چاپگر سه بعدیه. به این اصطلاح اسلایسینگ(Slicing) می‌گن.

اسلایسینگ: آماده‌سازی فایل قابل چاپ برای چاپگر سه بعدی

بعد از ایجاد مدل، وقت «اسلایسینگ» مدل هستش. از اون‌جایی که پرینترهای سه‌بعدی نمی‌تونن مثل انسان مفهوم سه بعدی رو درک کنن، مهندسان برای ایجاد چاپ‌نهایی برای پرینتر باید مدل را به‌صورت لایه‌ای دربیارن.
نرم افزار اسلایسینگ هر لایه از مدل رو گرفته و به پرینتر نحوه حرکت برای ایجاد مجدد اون لایه رو می‌گه. اسلایسرها همچنین به پرینترهای سه بعدی می‌گن که کجای مدل رو «پر» کنن و کجا رو «خالی» بذارن. پس از اسلایسینگ مدل، نتیجه برای فرآیند چاپ واقعی به چاپگر سه بعدی ارسال می‌شه.

اسلایسینگ در اصل به معنی تقسیم یک مدل سه‌بعدی به صدها یا هزاران لایه هست. وقتی فایل شما قطعه‌قطعه می‌شه، برای چاپگر سه‌بعدی آماده می‌شه. خوراندن فایل به چاپگر شما می‌تونه از طریق کارت USB ،SD یا Wi-Fi انجام بشه.

اسلای

فرآیند چاپ سه‌بعدی

وقتی مدل‌سازی و اسلایسینگ یک شی سه‌بعدی تموم شد، دیگه وقتشه که در اختیار چاپگر سه‌بعدی قرار بگیره. پرینتر سه‌بعدی مثل پرینتر جوهرافشان سنتی عمل می‌کنه ولی در سه‌بعد. در اصل در پرینت سه‌بعدی صدها یا هزاران چاپ دو بعدی روی هم قرار می‌گیرن تا یک شی سه بعدی ایجاد بشه.

مواد مورد نیاز پرینتر سه‌بعدی

انواع مختلفی از مواد وجود داره که چاپگر برای بازآفرینی یک شی، به بهترین وجهی که داره از اون‌ها استفاده می‌کنه. در زیر، چند نمونه از متریال استفاده شده آورده شده:

  • اکریلونیتریل بوتادین استایرن (ABS): نوعی مواد پلاستیکیه که به راحتی شکل می‌گیره و شکستنش سخته. این ماده، همون ماده‌ایه که LEGO ازش ساخته شده.
  • رشته‌های الیاف کربن: از الیاف کربن برای ایجاد اشیایی استفاده می‌شه که باید محکم و سبک باشن.
  • رشته‌های رسانا: این مواد هنوز در مرحله آزمایش هستن و می‌تونن برای چاپ مدارهای الکتریکی بدون نیاز به سیم استفاده بشن و ماده‌ی مفیدی برای فناوری پوشیدنیه.
  • رشته‌های انعطاف‌پذیر: رشته‌های انعطاف‌پذیر چاپ‌هایی رو تولید می‌کنن که قابلیت خم‌شدن دارن اما در عین حال سخت هستن. از این مواد می‌شه برای چاپ هر چیزی از ساعت مچی گرفته تا کاور گوشی استفاده کرد.
  • رشته‌ی فلزی: رشته‌های فلزی از فلزات ریز آسیاب‌شده و یک چسب پلیمری ساخته می‌شن. اون‌ها می‌تونن از جنس استیل، برنج، برنز و مس باشن تا ظاهر و احساس واقعی یک شی فلزی رو ایجاد کنن.
  • رشته‌ی چوب: این رشته‌ها حاوی پودر چوب ریز آسیاب‌شده و مخلوط چسب پلیمری هستن. خب،مشخصه که این‌ها برای چاپ اشیای به ظاهر چوبی استفاده می‌شن و بسته به دمای چاپگر می‌تونن مثله چوب روشن یا تیره به نظر برسن.
    روند چاپ سه‌بعدی از چند ساعت برای چاپ‌های بسیار ساده، مثل یک جعبه یا یک توپ، تا هفته‌ها برای پروژه‌های دقیق بسیار بزرگ‌تر، مثل یک خونه با اندازه‌ی کامل طول می‌کشه.

انواع پرینتر سه‌بعدی

بسته به اندازه، جزییات و دامنه‌ی پروژه، انواع مختلف چاپ سه‌بعدی وجود داره. هر نوع چاپگر نحوه‌ی چاپ متفاوتی داره. مدل‌سازی رسوب ذوب‌شده (FDM) احتمالا پرکاربردترین شکل چاپ سه بعدیه. FDM برای ساخت نمونه‌های اولیه و مدل‌های پلاستیکی خیلی خوبه.

فناوری استریولیتوگرافی (SLA) نوعی چاپ سریعه که برای چاپ با جزییات پیچیده مناسبه. چاپگر از لیزر ماورابنفش برای ساخت اشیا در عرض چند ساعت استفاده می‌کنه. پردازش نور دیجیتال (DLP) یکی از قدیمی‌ترین اشکال چاپ سه‌بعدیه DLP از لامپ‌ها برای تولید چاپ با سرعتی بالاتر از چاپ SLA استفاده می‌کنه، زیرا لایه‌ها در چند ثانیه خشک می‌شن.

صنعت چاپ سه بعدی

بعد از این‌که فهمیدیم که پرینتر سه‌بعدی چیه و چطور کار می‌کنه، بریم سراغ کاربردها و استفاده از اون. استفاده از چاپ سه‌بعدی جنجالی به پا کرده. بیشتر صنعت‌ها برای ساخت نمونه‌ی اولیه‌ی محصول‌شون به چاپ سه‌بعدی روی آوردن. بیشتر تقاضای فعلی برای چاپ سه بعدی ماهیت صنعتی داره. Acumen Research and Consulting پیش‌بینی کردن که بازار جهانی چاپ سه بعدی تا سال 2026 به 41 میلیارد دلار برسه. فناوری چاپ 3D قراره تقریبا هر صنعت بزرگی رو متحول کنه و شیوه‌ی زندگی، کار و بازی ما رو در آینده تغییر بده.

مثال‌هایی از پرینتر سه بعدی

چاپ سه‌بعدی اشکال مختلفی از فناوری‌ها و مواد رو در بر می‌گیره. چاپ سه‌بعدی تقریبا در تمام صنایعی که فکرش رو کنید در حال استفاده است. مهمه که بدونید بیشتر صنایع متنوع از پرینت سه‌بعدی استفاده می‌کنن. در زیر چند نمونه از این صنایع آورده شده:
– محصولات مصرفی (عینک، کفش، طراحی، مبلمان)
– محصولات صنعتی (ابزار تولید، نمونه‌های اولیه، قطعات کاربردی نهایی)
– محصولات دندان‌پزشکی
– تولید اعضای مصنوعی
– مدل‌های معماری و ماکت‌ها
– بازسازی فسیل‌ها
– تکرار آثار باستانی
– بازسازی شواهد در آسیب‌شناسی پزشکی‌قانونی

نمونه‌ سازی و ساخت سریع

شرکت‌ها از اواخر دهه هفتاد تاکنون برای ایجاد نمونه‌های اولیه از چاپگرهای سه بعدی استفاده کردن. استفاده از چاپگرهای سه بعدی برای این منظور نمونه‌سازی سریع گفته می‌شه.

 

چرا از چاپگرهای سه بعدی برای نمونه‌سازی سریع استفاده می‌کنیم؟

چون که سریع و نسبتا ارزونه. با پرینتر سه‌بعدی از ارائه‌ی نمونه اولیه تا نمونه‌ای که توی دستاتون باشه، فقط چند روز طول می‌کشه. با پرینتر سه‌بعدی تکرار نمونه و اصلاح اون برای شما ارزون‌تره.

علاوه بر نمونه‌سازی سریع، از چاپ سه‌بعدی برای تولید سریع نیز استفاده می‌شه. ساخت سریع روش جدیدی برای تولیده که در آن مشاغل، از چاپگرهای سه‌بعدی برای ساخت سفارشی سریع در دسته‌های کوچک استفاده می‌کنن.

خودرو

مدت‌هاست که تولیدکنندگان اتومبیل از چاپ سه بعدی استفاده می کنن. شرکت‌های خودروسازی از پرینت سه بعدی برای تولید قطعات یدکی، ابزار و لوازم جانبی استفاده می‌کنن. چاپ سه‌بعدی، تولید بر اساس تقاضا رو امکان‌پذیر کرده که منجر به پایین آمدن سطح موجودی و کوتاه‌شدن دوره‌های تولید شده.

علاقه‌مندان به خودرو در سراسر دنیا، از چاپ سه‌بعدی برای بازسازی اتومبیل‌های قدیمی استفاده می‌کنن. یکی از این نمونه‌ها اینه که مهندسان استرالیایی قطعات رو چاپ می‌کنن تا یک Delage Type-C رو دوباره ایجاد کنن. با این کار تونستن قطعاتی رو ایجاد کنن که برای چند دهه از تولید خارج شده بود.

هواپیما

صنعت هواپیمایی از پرینت سه بعدی به روش‌های مختلف استفاده می‌کنه. مثال زیر یک نقطه‌ی عطف مهم در زمینه چاپ سه بعدیه: GE Aviation برای موتورهای هواپیمای LEAP خود 30000 نازل سوخت کروم کبالت برای چاپ سه‌بعدی داره. این کمپانی در اکتبر 2018 به جایگاه عظیمی دست یافت.

با پرینتر سه‌بعدی، حدود بیست قطعه منفرد که قبلا باید به ‌هم جوش داده می‌شدند، در قالب یک قطعه‌ی چاپ‌شده سه بعدی ایجاد می‌شن که وزن‌شون 25٪ کمتر و پنج برابر قوی‌تر از قطعه اصلیه. موتور LEAP به دلیل بهره‌وری بالا بهترین موتور در صنعت هوافضاست. GE با چاپ سه بعدی نازل‌های سوخت 3 میلیون دلار در هر هواپیما صرفه‌جویی می‌کنه. در نتیجه، این قطعه‌ی چاپ‌شده‌ی سه‌بعدی، صدها میلیون دلار سود مالی به همراه داره. کاهش ضایعات، به واسطه‌ی استفاده از روند چاپ سه بعدی تاثیر مالی قابل توجه‌تری نسبت به استفاده از فلزات ارزون‌قیمت داره.

ساخت و ساز

آیا امکان چاپ ساختمان هم وجود داره؟ بله، وجود داره. برخی از شرکت‌ها از قبل مصالح ساختمانی را پرینت می‌گیرن یا بعضی در محل، این کار رو انجام می‌دن. در زیر، یک نوع پرینتر سه‌بعدی می‌بینید که در حال ساخت یک بلوک ساختمانیه.

استفا

محصولات مصرفی

در روزهای اولیه پرینت سه‌بعدی، این روند به‌عنوان یک روش تولید انبوه دیده نشده بود. امروزه، بیشتر محصولات مصرفی با استفاده از همین پرینترهای سه‌بعدی ساخته می‌شن.

کفش

کارخانه کفش آدیداس یکی از کارخونه‌های صنعتیه که از پرینتر سه‌بعدی استفاده می‌کنه. آدیداس با استفاده از پرینتر سه‌بعدی تونست در سال 2019، 100000 زیره‌ کفش رو تولید کنه.

کارخانه آدیداس برای ساخت زیره کفش‌ها از پرینتر سه بعدی استفاده می‌کنهعینک

پیش‌بینی می‌شه بازار تولید عینک‌ها با استفاده از چاپ سه‌بعدی تا سال 2028 به 3.4 میلیارد دلار برسه. چاپ سه‌بعدی یک روش تولید مناسب برای فریم‌های عینکه، چرا که اعمال اندازه‌‌ها در پرینت سه‌بعدی بسیار آسون‌تره.
فناوری چاپ سه‌بعدی به‌قدری پیشرفت کرده که می‌شه از اون در تولید لنزهای چشمی با کیفیت بالا استفاده کرد.
چاپگر Luxexcel VisionEngine 3D از یک مونومر اکریلات قابل اصلاح با اشعه ماورابنفش برای چاپ دو جفت لنز در یک ساعت استفاده می‌کنه. نواحی کانونی را باید طوری ساخت تا یک منطقه خاص از لنز بتواند وضوح بهتری توی فاصله مشخص ایجاد کنه؛ در حالی‌که یک منطقه دیگر از لنز دید بهتر رو از نزدیک باید فراهم کنه.

جواهرسازی

دو روش تولید جواهرات با چاپگر سه بعدی وجود داره. شما می‌تونید از یک فرآیند تولید مستقیم یا غیرمستقیم استفاده کنید. فرایند تولید مستقیم به ایجاد یک شی مستقیما از طرح 3D اشاره داره. ساخت غیرمستقیم به این معنیه که یک قالب ریخته‌گری برای جواهرات ایجاد بشه و از اون قالب برای ساخت نمونه‌های بعدی استفاده بشه.

مراقبت‌های بهداشتی

به نظر می‌رسه چاپ سه‌بعدی هنوز یک فناوری حاشیه‌ای در بخش‌های پزشکی و بهداشتیه، اما این‌طور نیست. در دهه گذشته، بیش از 100000 جایگزینی مفصل ران توسط  چاپ سه‌بعدی GE Additive انجام شده.

جام Delta-TT که توسط دکتر Guido Grappiolo و LimaCorporate طراحی‌شده از Trabecular Titanium ساخته شده که ویژگی آن یک ساختار سلولی شش ضلعی منظم و سه بعدیه که از مورفولوژی استخوان ترابکولار تقلید می‌کنه. ساختار ترابکولار با تشویق رشد استخوان در ایمپلنت، سازگاری زیستی تیتانیوم رو افزایش می‌ده. برخی از اولین ایمپلنت‌های Delta-TT بعد از گذشت یک دهه هنوز هم محکم و قابل‌استفاده هستن.

یکی دیگه از اجزای مراقبت‌های بهداشتی چاپ سه بعدی سمعکه. به لطف همکاری Materialize و Phonak در 17 سال گذشته یک سمعک با یک پرینتر سه‌بعدی ساخته ‌شد. Phonak در سال 2001 مدل سازی سریع پوسته (RSM) رو توسعه داد. ساختن یک سمعک به 9 مرحله کار سنگین و مجسمه سازی دستی و قالب سازی نیاز داشت و نتایج اغلب نامناسب بود. یک تکنسین برای ساخت سمعک، از سیلیکون استفاده می‌کنه تا سمعک راحت توی گوش جا بگیره. سمعک، به صورت سه بعدی اسکن می‌شه و پس از تغییراتی جزیی، مدل با چاپگر رزینی 3D چاپ سه‌بعدی می‌شه. قابلیت شنود بهش اضافه می‌شه و سپس برای کاربر ارسال می‌شه. با استفاده از این فرآیند، سالانه صدها هزار سمعک چاپ سه‌بعدی می‌شن.

دندان‌پزشکی

در صنعت دندانپزشکی، می‌بینیم که قالب‌های دندان، احتمالاً سه بعدی‌ترین اشیا چاپ‌شده در جهان هستند. در حال حاضر، قالب‌ها با استفاده از رزین و فرآیندهای چاپ سه بعدی مبتنی بر پودر، از طریق پرتاب مواد نیز چاپ می‌شن. پروتزهای دندانی به همراه راهنماهای جراحی به‌صورت مستقیم به صورت سه‌بعدی چاپ می‌شن.

غذا

تولید مواد افزودنی مدت‌ها پیش صنایع غذایی رو تحت تاثیر قرار داده. رستوران‌هایی مانند Food Ink و Melisse  از پرینتر سه‌بعدی به عنوان یک نقطه فروش بی‌نظیر برای جلب مشتری از سراسر جهان استفاده می‌کنن.

آموزش

مدت‌هاست که مربیان و دانشجویان در کلاس درس خود، برای آموزش از چاپگرهای سه‌بعدی استفاده می‌کنن. چاپ سه بعدی دانش آموزان رو قادر می‌کنه تا ایده‌های خودشون رو به روشی سریع و مقرون‌به‌صرفه تحقق بخشند.

یکی از رشته‌های جدید دانشگاهی طراحی سه‌بعدی و CAD هستش. این رشته‌ها، امروزه طرفدارای زیادی در زمینه هنر، انیمیشن، طراحی لباس و مد دارن. اگر علاقه‌ای به این زمینه دارید، پیشنهاد می‌کنم حتما در موردشون مطالعه کنید.

در آخر این‌که

پرینترهای سه‌بعدی که چندین دهه‌ست به عرصه فناوری وارد شدن، تحولات زیادی رو توی صنعت‌های مختلف ایجاد کردن. توی این مطلب پرینتر سه‌بعدی چیست چند صنعت مختلف رو که از پرینترهای سه‌بعدی برای تولید استفاده می‌کنن رو بررسی کردیم. برای من که این فناوری و کاربردهاشون خیلی جالب بود. امیدوارم برای شما هم جالب بوده باشه.

تصور کنید که هر کسی یک پرینتر سه‌بعدی داشته باشه. تا اون‌چه توی ذهنش هست رو به واقعیت تبدیل کنه. جالب نیست؟

دانلود فایل PDF این مقاله:

دانلود فایل PDF

سوالات متداول

پرینتر سه‌بعدی چیست؟

اگر بخواییم ساده بگیم پرینتر سه‌بعدی دستگاهیه که از یک سند دیجیتال یک شی فیزیکی سه‌بعدی می‌سازه.

آیا توی بازار ایران پرینتر سه‌بعدی وجود داره؟

بله، شما با مراجعه به سایت‌های خرید آنلاین و البته فروشگاه‌های بزرگ تجهیزات کامپیوتری می‌تونید این پرینترها رو خریداری کنید.

احسان نعنایی

عضوی کوچک از مجموعه بزرگ نت ران !
خبرنامه
Notify of
guest
0 نظرات
Inline Feedbacks
View all comments
دکمه بازگشت به بالا