آموزشسخت افزار

فرکانس پردازنده چیست ؟

خرید کابل شبکه

فرکانس پردازنده یکی از معیارهای کلیدی برای تعیین قدرت پردازش اون محسوب میشه که اغلب اون رو به‌عنوان سرعت CPU در نظر می‌گیرن. اما فرکانس پردازنده چیست و چه تاثیری روی عملکرد کلی سیستم داره؟ در این مقاله سعی می‌کنیم به این سوال‌ها پاسخ بدیم.

نقش پردازنده ( CPU ) در کامپیوتر یا لپ تاپ

فرکانس پردازنده

پردازنده ی مرکزی نقشی معادل مغز رو در کامپیوتر ایفا می‌کنه. بنابراین لازمه نسبت به کارایی و درستی عملکرد اون آگاهی کافی داشته باشیم. central processing unit یا همون CPU ، سخت‌افزاریه که امکان برهم‌کنش (عملکرد متقابل) کامپیوتر شما رو با نرم‌افزارها فراهم می‌کنه. پردازنده ی مرکزی، اطلاعات رو جابه‌جا می‌کنه تا سیستم بتونه درخواست شما رو برای باز کردن نرم‌افزار یا ایجاد تغییرات روی فایل، به انجام برسونه. بخش مهمی از تجربه‌ی (خوب یا بد) شما در کار کردن با کامپیوتر یا لپ تاپ به این برمی‌گرده که این فرآیند با چه سرعتی طی میشه. دو عامل هسته های پردازشی و فرکانس پردازنده تعیین می‌کنن که در یک بازه‌ی زمانی مشخص، چقدر اطلاعات می‌تونه دریافت بشه و این اطلاعات با چه سرعتی می‌تونن در کامپیوتر پردازش بشن.

هسته های پردازشی (­­Processor Cores) در برابر فرکانس پردازنده (Clock Speed)

هسته CPU

همون‌طور که قبلا اشاره شد سرعت پردازش سیستم، حاصل سرعتیه که هسته های پردازشی و فرکانس پردازنده در اون کار می‌کنن. اگرچه این دو وظایف جداگانه‌ای دارن، اما یک هدف مشترک رو دنبال می‌کنن. برای درک بهتر موضوع، بهتره هرکدوم رو بهتر بشناسیم.

هسته ی پردازشی چیست ؟

سی پی یو

هسته های پردازشی، واحدهای پردازشی مستقلی هستن که درون پردازنده ی مرکزی ( CPU ) قرار گرفتن. هسته پردازشی دستور رو از وظیفه‌ی محاسباتی می‌گیره تا در کنار فرکانس پردازنده ( Clock Speed ) اطلاعات رو به‌سرعت پردازش و اون رو در حافظه‌ی موقت ( RAM ) ذخیره کنه. این اطلاعات در صورت درخواست شما به‌صورت دائمی روی هارد درایو ذخیره میشن. سیستم های چند هسته ای، امکان تکمیل چند وظیفه رو به‌صورت هم‌زمان فراهم می‌کنن. اینکه هم‌زمان با ویرایش فایل‌های متنی بتونید ویدیو تماشا کنید یا نرم‌افزار دیگه‌ای رو باز کنید، به تعداد هسته های پردازشی سیستم‌تون بستگی داره. در واقع تعداد هسته های پردازشی هم در مولتی تسکینگ ( چند وظیفه ای ) و هم در اجرای بازی‌ها و نرم‌افزارهای سنگین اثرگذاره.

فرکانس پردازنده چیست ؟

فرکانس CPU

فرکانس پردازنده مشخص می‌کنه CPU چقدر سریع می‌تونه دستورها رو دریافت و ترجمه کنه. زودتر انجام دادن وظایف درنهایت کمک می‌کنه کامپیوتر از پس انجام کارهای بیشتری بربیاد. فرکانس پردازنده با واحد گیگاهرتز ( GHz ) محاسبه میشه. نکته‌ی مهمی که باید بدونید اینه که دلیل توسعه‌ی سی پی یو های چند هسته ای در سال‌های اخیر، سخت بودن بالا بردن سرعت فرکانس پردازنده‌هاست. هرچقدر این سرعت بالاتر باشه، کارهایی که با کامپیوتر انجام میدین زودتر تموم میشه؛ مسئله‌ای که هم صرفه‌جویی در زمان و هم تجربه‌ای بهتر از کار کردن با سیستم رو به همراه داره. پس اگه کسی ازتون پرسید فرکانس پردازنده چیست؟ می‌تونید جواب بدید: «سرعت دریافت و ترجمه‌ی دستورها توسط سی پی یو».

مقاله‌ی اینتل چطور پردازنده‌های خودش رو نام‌گذاری می‌کنه؟ کمک می‌کنه شناخت بهتری از پردازنده های اینتل پیدا کنید.

اولویت با تعداد هسته های پردازشی بیشتر است یا سرعت فرکانس بالاتر؟

مولتی تسکینگ

هم تعداد هسته های پردازشی و هم سرعت فرکانس، تاثیری مستقیم روی عملکرد سیستم شما به‌ جا میذارن. مثلا ترکیب فرکانس پردازنده ی بالا و تعداد هسته های پردازشی کم باعث میشه کامپیوتر شما بتونه یک نرم‌افزار رو با سرعت بالا و بدون دردسر اجرا کنه. اما اگه تعداد هسته های پردازشی زیاد و فرکانس سی پی یو پایین باشه، کامپیوتر شما می‌تونه نرم‌افزارهای بیشتری رو به‌صورت هم‌زمان و البته کمی کندتر از حالت اول اجرا کنه. بنابراین نوع استفاده‌ی شما از کامپیوتره که مشخص می‌کنه کدوم رو در اولویت قرار بدید. اگه عادت دارید هم‌زمان با چند نرم‌افزار نه چندان سنگین کار کنید، باید به تعداد هسته های پردازشی بیشتر توجه کنید. در صورتی که معمولا یک بازی یا نرم‌افزار مشخص روی سیستم‌تون اجرا میشه، فرکانس پردازشی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنه.

مقاله‌ی راهنمای ساده‌ی سیستم نامگذاری AMD در پردازنده‌های سری Ryzen کمک می‌کنه شناخت بهتری از پردازنده های AMD پیدا کنید.

نگاهی عمیق تر به Clock Speed

بررسی پردازنده

پردازنده کامپیوتر در هر ثانیه دستورهای زیادی رو از نرم‌افزارهای مختلف دریافت و پردازش می‌کنه. فرکانس پردازنده (که با واحد گیگاهرتز اندازه‌گیری میشه) تعداد سیکل‌هایی رو نشون میده که CPU در هر ثانیه اجرا می‌کنه. سیکل ( Cycle ) درواقع ضربانیه ( Pulse ) که توسط یک نوسان‌گر داخلی هماهنگ شده. سیکل ها بخش‌های پایه‌ای هستن که کمک می‌کنن سرعت CPU رو درک کنیم. در طول هر سیکل، میلیاردها ترانزیستور موجود در پردازنده خاموش و روشن میشن! پردازنده‌ای با فرکانس 3.2 GHz در هر ثانیه 3.2 میلیارد سیکل رو اجرا می‌کنه.

سرعت پردازنده های قدیمی با واحد مگاهرتز مشخص میشد؛ یعنی اون‌ها میلیون‌ها سیکل رو در هر ثانیه اجرا می‌کردن.

فرکانس CPU و نسل های مختلف پردازنده

Intel vs AMD

توجه داشته باشید که گاهی چند دستور مختلف به‌صورت هم‌زمان در یک سیکل به انجام می‌رسن؛ یا ممکنه به یک دستور، طی چند سیکل رسیدگی بشه. از اونجایی‌که سی پی یو های مختلف، دستورها رو به‌شکلی متفاوت به انجام می‌رسونن، بهتره فرکانس پردازنده رو فقط در CPU هایی با هم مقایسه کنید که از یک برند و یک نسل هستند. مثلا ممکنه یک سی پی یو قدیمی با فرکانس بالاتر از پردازنده‌ی جدیدی که نمره‌ی پایین‌تری داره، عملکرد ضعیف‌تری داشته باشه؛ دلیلش هم اینه که CPU هایی که بر اساس معماری های جدیدتر ساخته شدن، به‌شکل موثرتری به دستورها پاسخ میدن.

بین CPU های یک برند که از یک نسل هستن، پردازنده‌ای که فرکانس بالاتری داشته باشه نسبت به پردازنده‌ای با فرکانس پایین‌تر، عملکرد بهتری داره.

فرکانس و تجربه ی گیمینگ

Clock Speed

در دوران چیپ های تک هسته ای و قبل از اینکه CPU های چند هسته ای بازار رو قبضه کنن، فرکانس پردازنده به‌عنوان اصلی‌ترین مشخصه برای مقایسه‌ی دو پردازش گر شناخته میشد. تاثیر فرکانس سی پی یو در اجرای یک بازی مشخص، به موتور بازی سازی ( Game Engine ) و ابزارهایی که بازی با اون‌ها ساخته شده بستگی داره. بنابراین اگه براتون مهمه پردازنده‌ای که انتخابش کردید بازی خاصی رو روان اجرا کنه، حتما اون رو به‌طور مشخص در وب جست‌وجو کنید. اما در کل Clock Speed برای مقایسه‌ی عملکرد CPU های یک خانواده، معیار خوبی محسوب میشه.

حرف آخر

در این مقاله تلاش کردیم به سوال فرکانس پردازنده چیست؟ پاسخی کوتاه بدیم و تاثیر اون رو بر عملکرد سیستم توضیح بدیم. فرکانس بالای سی پی یو میتونه تجربه‌ی شما از اجرای یک بازی خاص رو با لذتی بیشتر همراه کنه. اما این ویژگی، نباید به تنها معیار مقایسه‌ی دو CPU تبدیل بشه. اگه تغییر فرکانس پردازنده تاثیر مشخصی در عملکرد سیستم‌تون داشته، اون رو در بخش کامنت با ما در میون بذارید.

دانلود فایل PDF این مقاله:

دانلود PDF مقاله

سوالات متداول:

برای انتخاب CPU ، تعداد هسته‌ها مهم‌تره یا فرکانس پردازنده؟

برای گیم، فرکانس پردازنده؛ برای مولتی تسکینگ، تعداد هسته ها.

میشه فرکانس پردازنده رو در محصولات اینتل و AMD با هم مقایسه کرد؟

خیر. معمولا CPU های AMD در فرکانسی پایین‌تر از پردازنده های Intel کار می‌کنن، اما بازدهی بیشتری دارن.

چه زمانی فرکانس پردازنده، برای مقایسه ی دو CPU معیار خوبیه؟

موقعی که هر دو پردازنده محصول یک شرکت و از یک نسل باشن.

چطور بفهمم فرکانس پردازنده ی کامپیوترم روی چنده؟

روی Start Menu راست کلیک و گزینه‌ی System رو انتخاب کنید تا مشخصات سخت‌افزاری کامپیوتر یا لپ تاپ به نمایش دربیاد.

خرید تجهیزات پسیو شبکه

سعید خانی‌پور

کارشناس تئاتر از دانشگاه تهرانه و از سال ۹۴ در رسانه‌های چاپی و آنلاین مطلب مینویسه. فوتبال و سینما اصلی‌ترین زمینه‌های فعالیتش هستن.
خبرنامه
Notify of
guest
22 نظرات
جدیدترین
قدیمی‌ترین بیشترین آرا
Inline Feedbacks
مشاهده تمام نظرات
Mohammad

عالی بود.🙏

الناز توحیدی

سلام محمد عزیز
خوشحالیم که محتوا رو دوست داشتی. 😊🌸

امیرحسین

سلام لپ تاپ من سی پی یوش core i7هستش
اما وقتی میرم تو مای کامپیوتر کلیک راست میکنم
و اطلاعات ویندوز و cpu رو میبینم زده core i7 1.30 1.50هرتز
چرا فرکانش پایینه؟

کوروش

دقیقا من هم همین مشکل رو با لپ تاپ corei7 دارم ،ممکنه توضیح بدین .

مرتضی

با سلام
در صورت امکان نسلهای مختلف یک cpu را با هم مقایسه کنید.مثلا نسلهای مختلف icore7 را با هم مقایسه کنید.در ضمن یک سئوال داشتم .تفاوت محدوده سرعت پردازنده و فرکانس پردازنده یعنی چه؟ ممنون میشم پاسخ بدید.

سامان وارسته

سلام مرتضی عزیز
چشم حتما محتواش رو میسازیم.

روی کاربردشون تاثیر داره

Mohammad Sahragard

آقا سعید واقعا خیلی خیلی عالی، جامع و مفید و باکیفیت و فهیم بود هر چی بگم کم گفتم. خلاصه دم شما گرم. موفق باشید همیشه

سامان وارسته

سلام محمد عزیز
خوشحالیم که مقاله ما برات مفید بوده و خیلی ممنون از انرژی که به ما میدی

ایلیا

سلام خسته نباشید مادربرد من GA-Ma785gmt-UD2H هست
میخواستم بئونم پردازنده قویتر از ۳.۴ گیگاهرتز پشتیبانی میکنه یا نه؟

رامین

سلام خسته نباشید
بنده قصد تهیه یه سیستم واسه کار گرافیکی (فتوشاپ) و تا حدودی گیم رو حالت نرمال دارم (نهایتا با کارت گرافیک ۱۶۵۰) و سوالم اینه که نیازه برم سراغ پردازنده های نسل یازده یا نسل ۱۰ و ۹ کافیه؟ و اینکه بین این چهار پردازنده موندم که کدوم رو انتخاب کنم مناسب تره:
core i7 9700K 3.6GHz (4.9 Boost)
core i7 10700 2.9GHz (4.8 Boost)
core i7 10700K 3.8GHz (5.1 Boost)
core i7 11700 2.5GHz (4.9 Boost)

البته من قصد انجام اورکلاک ندارم چون نیاز به مادربرد سری Z داره که گرون قیمتم هستن میخواستم بدونم با اینکه پردازنده های آنلاک (K) دارای فرکانس مرجع (پایه) بالاتری هستن انتخابشون بهتر نیست؟
میخوام بدون اورکلاک فرکانس بیشتری داشته باشم کدوم از این چهار مورد مناسب تره؟
لطفا اگه میشه یه خنک کننده مقرون و به صرفه هم واسه پردازنده بهم پیشنهاد بدین

فراز محمودی

سلام رامین
core i7 10700K 3.8GHz از همشون بهتره. کلا سری های زوج Core اینتل عملکرد بهتری دارن و ما هم نمیدونیم چرا. این سی پی یو هم فرکانس بیسش از بقیه بیشتره هم فرکانس بوست. تفاوت سی پی یوی آنلاک و غیر آنلاک توی گارانتیشونه، یعنی اگه سی پی یوی لاک رو اورکلاک کنی گارانتیش از بین میره (توی ایران؟!). ولی تفاوت اصلی سری K و سری های دیگه، قدرت و عملکردشونه. فن های سی پی یوی کولرمستر سری HYPER گزینه های خوبین.

Ali

سلام وقتت بخیر مادربرد من مدلش p5kpl1600 میخواستم بدونم میتونم cpu عوض کنم؟

فراز محمودی

سلام علی جان ممنون
آره میتونی ولی چون مادربردت قدیمیه، از یه سری CPU های قدیمی پشتیبانی میکنه.

Alireza37GI

سلام خوب هستید؟
مدل مادربرد من h61m-e هست.
۱_تا اونجایی که من اطلاعات به دست آوردم، تا نسل سوم cpu های intel core i…. رو پشتیبانی میکنه ،
درسته؟
۲_ cpu من intel celeron g1620 و ۲.۷۰GHz
میخوام سی پیو بخرم بین این دو تا موندم intel core i5 نسل ۳ و intel core I3 نسل ۳
بیشتر برای گیم میخوام (pes 2021).
میخواستم بدونم با توجه به مشخصات این دو تا سی پیو بهم بگین که چقدر با هم فرق میکنن و با توجه به اینکه قیمت ها با هم فرق میکنن ، کدوم برای گیم مناسب تره ؟

فراز محمودی

سلام علیرضا
آره مادربردت نسل ۳ رو پشتیبانی میکنه
برای گیم باید خیلی چیزا رو در نظر بگیری و رم و گرافیک هم مهمه. البته برای Pes 2021 سیستمی که نیاز داره خیلی قوی نیست
Pes 2021 حداقل به سی پی یو Intel Core i5-3470 نیاز داره. Core i7 های نسل ۳ هم نگاه کن شاید یه مورد خوب پیدا کردی.

Last edited 1 سال پیش by فراز محمودی
Alireza37GI

خیلی ممنون از پاسخ گویی شما ، اما مادربرد من تا نسل ۷ ساپورت نمیکنه

فراز محمودی

بله منظورم i7 نسل ۳ بود.

Payam

I7 3770 بنداز جواب میده

mohsen

سلام لپ تاپ asus vivobook r521jp می‌تونه بازی red dead رو اجرا کنه و اگه می‌تونه با چند فریم؟

فراز رستمی

سلام محسن جان،
بله میتونه، با رزولوشن ۱۲۸۰×۷۲۰ بهت ۲۰ fps میده و با رزولوشن ۱۹۲۰×۱۰۸۰ بهت ۱۵ fps میده.

مهدی

من althon x64 cpu و ۲.۰۸ghz چه بازی های رو ساپورت می‌کنه ، البته رام ۸و گرافیک ۹۴۰۰gتقریبا ۱/۵گیگ هست

دکمه بازگشت به بالا