بررسی سخت‌افزار

تکنولوژی رم دو کاناله چیست و چه تاثیری در عملکرد سیستم دارد؟

با توجه به کارکرد سیستم‌های کامپیوتری مختلف، معماری‌های سخت‌افزاری متفاوتی در دسترس کاربران وجود داره. تکنولوژی رم دو کاناله یکی از معماری‌های محبوب در سر هم کردن سیستم‌های کامپیوتریه که بیشتر مادربوردهای موجود در بازار از این معماری پشتیبانی می‌کنن. در ادامه قصد داریم تکنولوژی رم دو کاناله رو شرح بدیم و بررسی کنیم چه تاثیری در عملکرد و سرعت کامپیوتر دارن.

افزایش سرعت سیستم با ارتقا رم

این معماری به‌‎جای استفاده از یک رم با ظرفیت بالا، از دو رم با ظرفیت نصف اون استفاده میکنه؛ چرا که این کار منجر به افزایش دو برابری پهنای باند رم و افزایش سرعت پردازش رم میشه. به جز معماری و تکنولوژی رم دو کاناله (Dual Channel) انواع مختلف رم کامپیوتر در معماری‌های چند کاناله‌ی دیگه‌ای مانند رم چهار کاناله، شش کاناله و هشت کاناله هم وجود دارن. معمولاً از معماری رم شش کاناله و هشت کاناله برای سرورها استفاده میشه.

برای استفاده از معماری‌های مختلف سخت‌افزاری باید از مادربوردی که از این معماری پشتیبانی میکنه، استفاده کنید. در حال حاضر مادربوردهایی با ظرفیت‌های مختلف کانال‌های رم در بازار وجود دارن. توجه داشته باشید؛ برای افزایش سرعت سیستم کامپیوتری از طریق معماری‌ رم چند کاناله، تمام قطعات سخت‌افزاری سیستم باید قابلیت پشتیبانی از این معماری رو داشته باشن؛ بنابراین قبل از هر اقدامی از این مسئله مطمئن بشید.

انواع معماری و نحوه کار رم

افزایش سرعت کامپیوتر

برای اینکه به‌خوبی متوجه نحوه‌ی کارکرد تکنولوژی رم دو کاناله بشیم، لازمه نحوه‎ی کارکرد رم رو مرور کنیم. در سیستم‌های کامپیوتری رم از طریق ارتباط با کنترل‌گر حافظه در پردازنده (CPU) با قطعات دیگه‌ی سیستم ارتباط بر قرار می‌کنه. بعضی از کنترل‌گرهای حافظه از چند کانال برای ارتباط با ماژول حافظه استفاده می‌کنن.

کنترل‌گرهای مختلفی از قبیل کنترل‌گرهای 2 کاناله، 4 کاناله، 6 کاناله و 8 کاناله وجود دارن. هنگامی که کنترل‌گر حافظه به جای یک کانال از دو کانال استفاده بکنه، از تکنولوژی رم دو کاناله استفاده میشه و سرعت پردازش سیستم افزایش پیدا میکنه.

کنترل‌گر حافظه یا باس یکی از قطعات سخت‌افزاری سیستم‌های کامپیوتریه که می‌تونه روی پردازنده (سی‌پی‌یو)، یا روی مادربورد قرار بگیرد. کنترل‌گر دارای پهنای باند مشخصیه که از طریق کانال‌ها تامین میشه و باید با پردازنده سازگار باشه.

کنترل‌گر حافظه‌ی دو کاناله میتونه هم‌زمان از دو ماژول حافظه پشتیبانی کند و به این ترتیب پهنای باند پردازش سیستم رو تا دو برابر افزایش بده. این موضوع در عمل منجر به دو برابر شدن سرعت سیستم میشه.

به این ترتیب میشه گفت تکنولوژی رم دو کاناله از طریق مجموعه‌ای از قطعات سخت‌افزاری از جمله مادربورد، رم و پردازنده‌ی مناسب برای این تکنولوژی در دسترسه. اولین لازمه‌ی بهره بردن از این تکنولوژی استفاده از مادربورد مناسبه. امروزه بیشتر مادربوردها دست‌کم 4 ماژول رم ارائه میدن که امکان استفاده از این تکنولوژی رو در اختیار شما قرار میده.

راه اندازی تکنولوژی رم دو کاناله

راه اندازی رم چند کاناله

اگر تا به حال به ماژول‌ یا اسلات‌های رم روی مادربورد کامپیوتر خود دقت کرده باشید، متوجه استفاده از دو رنگ در طراحی اون‌ها شدید. این نشانه‌ی ساده‌ایه از اینکه مادربرد قادر به پشتیبانی از معماری‌ رم دو کاناله هست. در این نوع مادربوردها به جای یک کانال ورودی از رم، دو یا چند کانال ورودی  وجود دارد.

هنگامی که مادربورد این قابلیت رو داشته باشه، کاربر می‌تونه برای ارتقا رم کامپیوتر خودش، به جای استفاده از یک رم با ظرفیت بالا (برای مثال 16 گیگ) از دو رم با ظرفیت کمتر (برای مثال 8 گیگ) استفاده کنه و سرعت پردازش سیستم رو به دو برابر سرعت پردازش با رم 16 گیگ برساند. اگر قصد دارید خودتون کار ترکیب دو رم را انجام دهید؛ باید بر اساس مدل مادربورد و رم‌ها دستورالعمل‌ها رو اجرا کنید.

این مسئله یکی از راه‌کارهای اقتصادی افزایش سرعت کلی سیستمه. بیشتر مادربوردهای مدرن از تکنولوژی رم دو کاناله پشتیبانی می‌کنن. برای استفاده از این تکنولوژی کافیه رم‌های خودتون رو در ماژول‌های رم هم‌‎رنگ در کانال‌های مختلف قرار دهید.

در حقیقت هدف استفاده از رنگ‌بندی دوگانه برای مشخص کردن ماژول‌های رم همینه. می‌تونید به سادگی مطابق راهنمای نصب مادربورد و رم یا آموزش ارتقا رم لپ تاپ، این معماری رو در سیستم خودتون راه‌اندازی و نصب کنید.

یکی از جاذبه‌های اصلی این تکنولوژی عدم نیاز اون به تجهیزات سطح بالا یا تخصصیه. کاربران خانگی یا افرادی که قصد دارن از کامپیوتری با سرعت پردازش بالا استفاده‌ی تخصصی بکنن، میتونن با استفاده از این معماری به سادگی و بدون هزینه‌ی زیاد، سرعت کامپیوتر خانگی خودشون رو تا دو برابر حالت معمول افزایش بدن و به یک سیستم با قدرت پردازش قابل‌قبول دست پیدا کنن.

مزایای استفاده از رم دو کاناله

تکنولوژی رم چند کاناله

بیشتر فروشندگان تجهیزات کامپیوتری در هنگام پیشنهاد  محصولی به خریداران توصیه می‌کن به جای استفاده از یک رم با ظرفیت بالا از دو رم با ظرفیت کمتر یا نصف استفاده کنن. این کار منجر به کاهش هزینه‌‎ی کلی سیستم و افزایش سرعت میشه.

نکته‌ی مهم اینه که برای استفاده از این تکنولوژی  به سرمایه‌گذاری‌های سخت‌افزاری و استفاده از مادربوردهای تخصصی نیازی نیست. امروزه کاربران می‌تونن به سادگی با استفاده از مادربوردهای استاندارد و مدرنی که از تکنولوژی رم دو کاناله پشتیبانی می‌کنن به این معماری سخت‌افزاری دست پیدا کنن.

از جمله نکات مهم در راه‌اندازی یک سیستم دو کاناله‌ی مناسب سازگاری و هماهنگی قطعاته. در صورتی که کنترل‌گر پردازنده‌ی سیستم از این معماری پشتیبانی بکنه، کافیه با توجه به توان و ظرفیت اون از دو رم استفاده کنید؛ ولی در صورت ناسازگاری قطعات و هماهنگ نبودن ظرفیت کنترل‌گر یا ظرفیت پردازش رم عملاً سرعت سیستم افزایش پیدا نمیکنه.

تفاوت تکنولوژی رم دو کاناله با تکنولوژی نرخ داده مضاعف (DDR)

تاثیر تکنولوژی رم دو کاناله در کارکرد سیستم

یکی از تکنولوژی‌های محبوب و مدرن مورد استفاده در رم‌ها نرخ داده‌ی مضاعفه که تحت عنوان دی‌دی‌آر شناخته میشه. در تکنولوژی دی‌دی‌آر به‌‎جای انتقال اطلاعات در یک ثانیه، انتقال در نیم ثانیه انجام میشه. به این ترتیب این نوع رم‌ها سرعت پردازشی دو برابر سرعت پردازش‌ رم‌های با ظرفیت مشابه دارند.

تکنولوژی دی‌دی‌آر یکی از تکنولوژی‌های محبوب و پیشرفته در تولید رم به حساب میاد. این تکنولوژی با تکنولوژی رم دو کاناله ارتباطی نداره و بیشتر به نحوه‌ی کارکرد و ساختار فنی رم مرتبطه و معماری محسوب نمیشه.

در صورت پشتیبانی ظرفیت کنترل‌گر حافظه، به منظور افزایش سرعت و قدرت پردازش سیستم می‌تونید در معماری رم دو کاناله از رم‌های دی‌دی‌آر استفاده کنید.

هر دو این تکنولوژی‌ها راه‌کارهایی برای افزایش قدرت پردازش و حافظه‌ی اجرایی سیستم تا دو برابر ارائه میدن. اما تفاوت اون‌ها در اینه که تکنولوژی دی‌دی‌آر تنها شامل یک محصول و اون هم خود رم میشه. در حالی که معماری رم دو کاناله شامل مجموعه‌ای از قطعات و نحوه‌ی سر هم کردن اون‌ها برای رسیدن به سرعتی دو برابر میشه.

تاثیر تکنولوژی رم دو کاناله در کارکرد سیستم

رم مناسب برای بازی

ظرفیت و سرعت سیستم‌های کامپیوتری با توجه به ظرفیت رم اون‌ها تعیین میشه. اگر پردازنده یا سی‌پی‌یو قدرت پردازش بسیار بالایی داشته باشد، در صورتی که سرعت پردازش رم پایین باشه، سرعت پردازش سیستم به همون سرعت پایین رم محدود میمونه. برای همین، تامین ظرفیت رم یکی از راه‌های اصلی حفظ سرعت و کیفیت سیستم‌های کامپیوتری محسوب میشه.

تکنولوژی رم دو کاناله یک معماری پیشنهادی برای افزایش سرعت سیستم‌های خانگیه. برای استفاده از این معماری، کنترل‌گر حافظه‌ی پردازنده‌‎ی کاربر باید بیش از یک کانال داشته باشد. بیشتر پردازنده‌های مدرن از معماری رم دو کاناله و چند کاناله پشتیبانی می‌کنن. به این ترتیب بیشتر کاربران می‌تونن با استفاده از این معماری به سرعت بالاتری دست پیدا کنن.

این تکنولوژی قدرت پردازش سیستم رو افزایش میدده؛ بنابراین کاربر میتونه بدون افزایش هزینه، از سرعتی دو برابر سرعت سیستم مشابه با معماری رم متفاوت استفاده کنه. بیشتر پردازنده‌های مدرن از بیش از دو کانال پشتیبانی میکنن. به این ترتیب کاربران با داشتن مادربورد و پردازنده‌ی مناسب، می‌تونن با کمک رم سرعت سیستم خودشون رو تا حد قابل قبولی افزایش بدن.

هماهنگی اجزای سیستم با رم

هماهنگی مادربورد با رم

تکنولوژی رم دو کاناله نوعی معماریه که از طریق هماهنگی و سازگاری اجزای مختلف سخت‌افزاری باعث افزایش سرعت پردازش سیستم میشه. برای استفاده از این تکنولوژی به مادربورد، سی‌پی‌یو، و رم‌های مناسب نیاز دارید.

می‌تونید از رم DDR که دارای انواع مختلفی از جمله دی‌دی‌آر، دی‌دی‌آر2، دی‌دی‌آر3 و… هست برای افزایش سرعت بیشتر هم استفاده کنید. بسته به استفاده‌ای که از کامپیوتر دارید، می‌تونید از راهنمای خرید رم استفاده کرده و با توجه به نیاز خود، بهترین رم‌های DDR4 و ارزانترین رم های کامپیوتر و… رو تهیه کنید.

نصب رم‌ها در ماژول‌های هم‌رنگ تنها کاریه که در صورت سازگاری قطعات، باید انجام بدید. برای این کار توصیه میشه از رم‌های همسان و مشابه استفاده کنید. دلیل این موضوع اینه که در صورت توافق سرعت پردازش، مادربورد سرعت کمتر رو لحاظ میکنه.

به این ترتیب اگر از یک رم 16 گیگی در کنار یک رم 8 گیگی استفاده کنید سرعت پردازش سیستم به 24 گیگ نمیرسه، بلکه به 16 گیگ (16=2*8) محدود میشه. این نکته در مورد تمام اتصالات سخت‌افزاری صدق میکنه.

به همین دلیله که امروزه بیشتر شرکت‌های تولیدکننده‌ی رم، کیت محصولات خودشون رو عرضه می‌کنن. این کیت‌ها ضمن سازگاری با بسیاری از مادربوردهای مدرن، معمولاً با راهنمای سخت‌افزاری مناسب به شکل تخصصی برای استفاده در معماری‌های چند کاناله طراحی و عرضه میشن.

به هر ترتیب، لازمه رم‌های مورد استفاده از جنبه‌های زیر با یکدیگر سازگاری و مطابقت داشته باشن:

  • ظرفیت: همون‌طور که پیش‌تر اشاره شد، در صورتی که ظرفیت رم‌ها برابر نباشه، ظرفیت مشترک اون‌ها وارد پردازش دو کاناله شده و اختلاف اون‌ها در پردازش تک کاناله باقی میمونه.
  • سرعت: درست مثل ظرفیت، اگر سرعت دو قطعه با هم برابر نباشد، سرعت رم کمتر در پردازش دو کاناله لحاظ میشه.
  • تعداد چیپ‌ها و طرف‌ها: برای مثال دو طرف با چهار چیپ.

حالت‌های رم دو کاناله

هماهنگی سی‌پی‌یو با رم

بهتره تکنولوژی رم دو کاناله رو به‌عنوان یک خلاقیت نوآورانه در نظر بگیریم که منجر به ایجاد تکنولوژی‌ رم چند کاناله شده. در ابتدا قرار بود با استفاده از دو رم 64 بیت در یک باس 128 امکان دسترسی به سرعت 128 بیت رو ایجاد کند. به این روش حالت «جفتی» (ganged) گفته میشه.

در آن زمان فرض بر این بود که این روش بهترین راه افزایش سرعت پردازش سیستم تا دو برابر حداکثر ظرفیت معمول موجوده. تامین‌کنندگان سخت‌افزار متوجه شدن که ساختارهای «غیرجفتی» (unganged) قابلیت بیشتری برای افزایش سرعت و قدرت پردازش سیستم ارائه میدن.

امروزه انواع مختلفی از پردازنده‌ها، مادربوردها و کیت‌های رم برای به کارگیری تکنولوژی رم دو کاناله تا هشت کاناله در بازار در وجود دارن که با کمک اون‌ها می‌تونید سرعت سیستم خودتون رو افزایش بدید و بدون نگرانی از مشکلات احتمالی مرتبط با قدرت پردازش، با سیستم کار کنید.

حرف آخر

تکنولوژی رم دو کاناله اولین معماری سخت‌افزاری از معماری‌های پردازش چند کاناله محسوب میشه. این معماری در ابتدا با هدف افزایش سرعت پردازش سی‌پی‌یو 64 بیتی و باس 128 بیتی مورد استفاده قرار گرفت؛ اما با پیشرفت بیشتر تکنولوژی، مشخص شد برای جفت کردن دقیق اتصال‌های سخت‌افزاری به این شکل ضرورتی وجود نداره.

به این ترتیب، در مادربوردها و پردازنده‌های نسل‌های بعدی چندین کانال برای استفاده از معماری‌های مختلف سخت‌افزاری تعبیه شد. انواع مختلف معماری سخت‌افزاری با تعداد رم‌های متفاوت برای کارکردهای گوناگون در دسترس کاربران قرار دارد.

بسیاری از کاربران خانگی برای استفاده از حداکثر بازده سیستم خود، از این تکنولوژی استفاده میکنن. اون‌ها به کمک این روش می‌تونن سرعت پردازش و قدرت کلی سیستم خودشون رو تا دو برابر افزایش بدن.

با در نظر گرفتن تب‌وتاب بازار برای رم‌های جدید، اغلب خرید چند رم کم ظرفیت، ارزان‌تر‌ از خرید رم‌های با ظرفیت بالاست. برای این کار لازمه به هماهنگی و سازگاری قطعات مرتبط با رم موردنظر توجه کنید؛ زیرا در صورتی که سازگازی نداشته باشن، سرعت هیچ افزایشی پیدا نمی‌کنه.

احسان نعنایی

احسان، مؤسس هلدینگ EMNCO و جوان‌ترین کارآفرین سال 98 و 99، از سن کم در حوزه شبکه مشغول به فعالیته و تونسته به موفقیت‌های بزرگی دست پیدا کنه. احسان نعنایی بنیان‌گذار نت‌رانه و اولین عضو، از این خانواده بزرگه...
خبرنامه
Notify of
guest
0 نظرات
Inline Feedbacks
View all comments
همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا