آموزشراهنمای خریدسخت افزار

انواع مادربرد براساس اندازه و نوع سوکت

مادربرد تمام اجزای کامپیوتر را به یکدیگر متصل می‌کند و از همین روی یکی از مهم‌ترین قطعات هر سیستم کامپیوتر مادربرد آن است. با اینکه انواع مادربرد کامپیوتر خیلی متفاوت هستند، فقط از 4 نوع مادربرد به صورت متداول استفاده می‌شود. اگر می‌خواهید به زودی یک کامپیوتر دسکتاپ برای خودتان تهیه کنید و یا فقط می‌خواهید با انواع مادربرد کامپیوتر آشنا شوید، با من همراه باشید تا انواع مادربرد کامپیوتر را به زبان ساده برای شما توضیح دهم. همانطور که اشاره شد، فقط از 4 نوع مادربرد به صورت عمومی در کامپیوترهای دسکتاپ استفاده می‌شود که عبارتند از:

  • Mini-ITX
  • Micro-ATX
  • ATX
  • E-ATX

این عبارات به شکل ظاهری مادربردها اشاره می‌کنند و نشان‌دهنده ابعاد و قابلیت‌های هر مادربرد می‌باشد. هرچقدر یک مادربرد کوچک‌تر باشد، قابلیت‌های آن نیز کمتر است. این یک موضوع متداول است اما ممکن است شرایطی پیش بیاید که یک مادربرد کوچک‌تر امکانات بیشتری نسبت به یک مادربرد بزرگتر داشته باشد.

در اینجا نگاهی خواهیم داشت به ظاهر هر مادربرد و قابلیت‌هایی که در هرکدام از آن‌ها گنجانده شده است:

مادربرد Mini-ITX

می‌توانید فقط با شنیدن اسم ابعاد این مادربرد را حدس بزنید. عموما این نوع مادربرد کوچک‌ترین مادربرد مورد استفاده برای مقاصد روزمره است. شما می‌توانید شکل این مادربرد را در عکس زیر مشاهده کنید:

مادربردهای Mini-ITX

مادربرد Mini-ITX یکی از کوچک‌ترین انواع مادربرد کامپیوتر می‌باشد که قابلیت‌های محدودی دارد ولی لزوماً کمترین قابلیت‌ها را ندارد. ابعاد این مادربرد حدودا 17*17 سانتیمتر است.

چرا از مادربرد Mini-ITX استفاده می‌شود؟

این نوع مادربرد به گونه‌ای طراحی شده است که فضای خیلی کمتری را اشغال کند و در عین حال تمام قابلیت‌های یک برد پایه را داشته باشد. خیلی از مردم به این دلیل مادربردهای Mini-ITX را ترجیح می‌دهند که ابعاد خیلی کوچک‌تری از مادربردهای ATX دارند و برای افرادی که فضای زیادی در اختیار ندارند کاملا مناسب است.

قابلیت‌ها

یک مادربرد Mini-ITX از همان سوکت پردازنده‌ای استفاده می‌کند که در مادربردهای بزرگ‌تر ممکن است ببینید اما تعداد پورت‌ها و اسلات‌های آن کاهش یافته است. در یک مادربرد Mini-ITX شما هیچوقت بیشتر از یک اسلات PCI-E x16 و دو اسلات DIMM مشاهده نمی‌کنید. همچنین تمام کیس‌های Mini-ITX فقط 4 عدد پورت ساتا دارند. اما قابلیت‌هایی مانند توانایی اورکلاک بسته به مدل می‌تواند متفاوت باشد.

مادربرد Micro-ATX

یک مادربرد Micro-ATX بزرگ‌تر از مادربرد Mini-ITX و کوچک‌تر از ATX است. عموما ابعاد این مادربرد برابر با 24.4*24.4 سانتی‌متر است اما برخی مادربردها می‌توانند ابعادی مانند 24.4*20.6 هم داشته باشند. یک مادربرد Micro-ATX حرفه‌ای ظاهری مانند عکس زیر دارد:

مادربرد Micro ATX

چرا از مادربرد Micro-ATX استفاده می‌شود؟

یک مادربرد Micro-ATX با وجود داشتن قابلیت‌های زیاد ابعاد نسبتا کوچکی دارد. به دلیل اینکه این مادربرد کمی از مادربردهای Mini-ITX بزرگتر است، اسلات‌ها و پورت‌های بیشتری دارد و در عین حال کوچک‌تر از یک مادربرد ATX است. همچنین به منظور اینکه این مادربرد بتواند کاملا انعطاف‌پذیر باشد، ابعاد آن ممکن است متغیر باشد.

قابلیت‌ها

بسته به ابعاد، تعداد اسلات‌های PCI و حافظه ممکن است متغیر باشد. یک مادربرد Micro-ATX می‌تواند 2 یا 4 عدد اسلات DIMM داشته باشد. از طرفی دیگر، یک مادربرد Micro-ATX خاص ممکن است فقط 1 عدد اسلات PCI-E x16 داشته باشد و در مادربرد دیگر از 3 عدد PCI-E x16 استفاده شده باشد. این مادربردها با قیمت‌های مختلفی عرضه می‌شوند و مدل‌های گران قیمت آن می‌توانند قابلیت‌هایی مانند VRM قوی، هیت‌سینک‌های بزرگ‌تر، هدرهای فن بیشتر و… داشته باشند.

مادربرد ATX

مادربرد ATX استاندارد یکی از محبوب‌ترین انواع مادربرد کامپیوتر می‌باشد، زیرا قابلیت‌های آن می‌تواند تمام نیازهای شما را برطرف نماید. یک مادربرد ATX از مادربرد Micro-ATX بزرگتر و از E-ATX کوچک‌تر است. در عکس زیر می‌توانید یک مادربرد ATX مدرن را مشاهده کنید:

انواع مادربرد

مادربردهای ATX قابلیت‌های زیادی دارند و توانایی ارتقاء آن بسته به نیازهایی که دارید می‌تواند تا چندین سال برای شما کافی باشد. در مقایسه با انواع مادربرد کامپیوتر Mini-ITX و Micro-ATX در این مادربرد پورت‌ها و اسلات‌های بیشتری وجود دارد. ابعاد عمومی این مادربرد برابر است با 30.5*24.4 سانتی‌متر. تقریبا می‌توانید در تمامی کیس‌های Mid-Tower از مادربردهای ATX استفاده کنید.

چرا از مادربرد ATX استفاده می‌شود؟

در یک مادربرد ATX تمام قابلیت‌های موردنیاز کاربران حرفه‌ای مانند توانایی اورکلاک، پشتیبانی از دستگاه‌های ذخیره‌سازی زیاد، پردازنده‌های با کیفیت، رم بیشتر و… گنجانده شده است. یک مادربرد ATX برای افرادی مناسب است که مشکل فضا ندارند. همچنین مادربردهای ATX ظاهر بهتری هم دارند.

قابلیت‌ها

یکی از بهترین قابلیت‌های یک مادربرد ATX اسلات‌های PCI زیاد آن است. همچنین این مادربرد حداقل 4 عدد اسلات DIMM دارد و می‌تواند از میزان زیادی حافظه پشتیبانی کند. مادربردهای جدید حداقل از 32 گیگابایت رم پشتیبانی می‌کنند. بسته به مدل و تولیدکننده، ممکن است در این نوع مادربرد از تراشه آنلاک شده استفاده شده یا نشده باشد. در مدل‌های آنلاک شده از VRMهای خیلی با کیفیت به همراه هیت‌سینک‌های قوی به منظور افزایش پایداری اورکلاک استفاده شده است.

در این نوع مادربرد عموماً از هدرهای فن خیلی زیادی استفاده شده است که برای اتصال فن‌های بدنه، رادیاتورها و همچنین خنک‌کننده‌های مایع از آن‌ها استفاده می‌شود. همچنین این نوع مادربرد پورت‌های ساتای خیلی زیادی دارد که می‌توانید ظرفیت کلی حافظه را با استفاده از آن‌ها افزایش دهید.

مادربرد E-ATX

یک مادربرد ATX چیزی نیست که به صورت روزمره آن را مشاهده کنید. خیلی از کاربران حرفه‌ای ترجیح می‌دهند از یک مادربرد ATX استفاده کنند اما افرادی که به قدرت خیلی زیاد، تعداد هسته‌های پردازنده بیشتر و اندازه حافظه خیلی زیادی نیاز دارند، انواع مادربرد کامپیوتر E-ATX مناسب‌ترین گزینه هستند. در عکس زیر یک نمونه مادربرد E-ATX را مشاهده می‌کنید.

مادربرد E-ATX

ابعاد یک مادربرد E-ATX برابر با 30.5*27.7 سانتی‌متر است و بزرگترین مادربرد از میان 4 گزینه معرفی شده در این مقاله است. این مادربرد عرض بسیار بزرگتری دارد که به خاطر افزایش تعداد اسلات‌های DIMM می‌باشد. توانایی‌های یک مادربرد E-ATX خیلی زیاد است و نمی‌توانید این نوع مادربرد را با قیمت کم تهیه کنید. سوکت‌ها و پردازنده‌های این نوع مادربرد متفاوت‌تر و طبعاً قدرتمندتر هستند.

چرا از مادربرد E-ATX استفاده می‌شود؟

یک مادربرد E-ATX برای کارهایی مانند رندر تصاویر سه بعدی، ویرایش ویدئو و دیگر کارهایی که یک مادربرد ATX نرمال توانایی آن را ندارد مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نوع مادربرد قابلیت‌های خیلی زیادی دارد و به همین خاطر قیمت بالایی دارد. فردی که یک مادربرد E-ATX خریداری می‌کند باید یک پردازنده قوی هم داشته باشد که تعداد هسته‌ها و رشته‌های آن بیشتر از یک پردازنده معمولی باشد. این مادربردها فضای خیلی زیادی را اشغال می‌کنند و حداقل به یک کیس Full-Tower نیاز دارند.

قابلیت‌ها:

مادربردهای E-ATX تعداد زیادی اسلات PCI-E x16 دارند و حداقل از 8 عدد اسلات رم DIMM پشتیبانی می‌کنند. یک مادربرد E-ATX می‌تواند از حداقل 3 تا 4 کارت گرافیک به شکل SLI یا CrossfireX پشتیبانی کند. ظرفیت رم در این مادربردها خیلی زیاد است و استاندارد آن برای مادربردهای مدرن 128 گیگابایت می‌باشد. خیلی از مادربردهای E-ATX به صورت پیشفرض کارت صدا و وایفای دارند و به منظور پشتیبانی از اورکلاک پایدار VRMهای خیلی قدرتمندی دارند.

انواع مادربرد کامپیوتر بر اساس سوکت

یکی دیگر از روش‌هایی که می‌توان برای اشاره به انواع مادربرد کامپیوتر اشاره کرد، نوع سوکت آن‌ها می‌باشد. هر مادربرد از نوع خاصی سی‌پی‌یو پشتیبانی می‌کند. زمان خرید مادربرد باید توجه خاصی به نوع سوکت آن داشته باشید، زیرا فقط می‌توانید از برخی سی‌پی‌یوها روی یک نوع سوکت خاص استفاده کنید.

انواع مادربرد براساس سوکت

 

انواع سوکت‌های مادربرد عبارتند از:

  • سوکت A

پردازنده‌های Durons و AMD برای مادربردهای سوکت A طراحی شده‌اند و سرعت باس آن‌ها چیزی بین 100 تا 200 مگاهرتز می‌باشد. این نوع مادربرد 462 پین پردازنده دارد و از پکیجینگ PGA نیز پشتیبانی می‌کند

  •  سوکت 370

روی این نوع مادربرد 370 پین پردازنده وجود دارد و از پردازنده‌های Celeron، Intel Pentium II، Via Cyrix III و Via C3 پشتیبانی می‌کنند. این مادربردها در پکیج PGA وجود دارند و سرعت باس آن‌ها چیزی بین 66 تا 133 مگاهرتز می‌باشد.

  • سوکت 478

با تعداد 478 پین، مادربردهای سوکت 478 که با اسم سوکت N هم شناخته می‌شوند، برای پردازنده‌های پنتیوم 4 طراحی شده‌اند. این پردازنده‌ها از پکیج PGA پشتیبانی می‌کنند و سرعت باس آن‌ها بین 100 تا 200 مگاهرتز است. همچنین این سوکت مادربرد با پردازنده‌های Intel Core 2 Dou، Intel Core 2 Quad و Intel Xeon سازگار هستند.

  • سوکت T

با سرعت باس خیلی بالاتری (1600 مگاهرتز) انواع مادربرد کامپیوتر که از این سوکت استفاده می‌کنند تطابق‌پذیری خیلی بالایی دارند. این مادربردها از پردازنده‌های Celeron، پنتیوم 4، پنتیوم D، پنتیوم XE و Celeron D پشتیبانی می‌کنند. علاوه بر این، این مادربردها با پردازنده‌های Intel Core 2 Dou، Intel Core 2 Quad و Intel Xeon نیز سازگار هستند.

  • سوکت 939

این نوع سوکت که معمولاً در مادربردهای AMD قرار می‌گیرد با پردازنده‌های Opteron، Athlon 64 X2، Athlon 64 FX و Athlon 64 سازگار است. سرعت این سوکت به 1000 مگاهرتز می‌رسد و 939 پین دارد. همچنین از پکیج PGA نیز در آن پشتیبانی می‌شود.

  • سوکت AM3

به عنوان یکی از مادربردهای مدرن بازار، مادربردهای سوکت AMX سرعتی برابر با 3200 مگاهرتز دارند و به صورت کامل با پردازنده‌های AMD Athlon II و AMD Phenom II سازگار هستند.

  • سوکت H

برای پردازنده‌های اینتل، سوکت H که با نام LGA1156 نیز شناخته می‌شود، یکی دیگر از طراحی‌های مدرن می‌باشد. این سوکت با پردازنده‌های Intel Core i5، Intel Core i3 و Intel Core i7 تطابق دارد. در این سوکت از پکیج LGA و 1156 پین استفاده شده است.

جمع‌بندی

انواع مادربرد کامپیوتر خیلی متفاوت هستند. این تکنولوژی که از دهه 80 میلادی در حال رشد است، تنوع زیادی دارد و طی این سال‌ها بهبود یافته است. هنگامی که شما اسمبل کردن یک سیستم  جدید را شروع می‌کنید، باید مادربردی را انتخاب کنید که با تجهیزات شما سازگار است و توانایی پشتیبانی از تمام تجهیزات شما را دارد.

در این مقاله شما با انواع مادربرد کامپیوتر و قابلیت‌های آن‌ها آشنا شدید. در صورتی که در رابطه با این مقاله سوالی دارید، آن را در قسمت کامنت‌ها مطرح کنید؛ کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس می‌گیرند.

امید اتحادمحکم

کارشناس واحد تولید محتوا و کارشناس ارشد فنی نت‌رانه. دانش‌آموخته‌ی مقطع کارشناسی ارشد برق از دانشگاه گیلانه. پیش از این‌که به خانواده‌ی نت‌ران بپیونده، به‌مدت 4 سال در زمینه‌ی اتوماسیون صنعتی و طراحی مدارهای الکترونیکی فعالیت حرفه‌ای داشته. امید در زمینه‌ی تولید و بازاریابی محتوا تخصص داره.
خبرنامه
Notify of
guest
9 نظرات
جدیدترین
قدیمی‌ترین Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
سیامک انصاری هستم

سلام
ممنون بسیار مفید بود

Soheil

سلام من یه مادربرد cpu قیمت مناسب برای گیم میخوام چی پیشنهاد میدین؟

حامد

نسل مادربردا رو از کجا میشه تشخیص داد ؟

Ss

سلام ، لطفا منابع این متن رو بفرمایین؟

Ss

ممنون از پاسخ گویی شما و کاملا مشخص بود از متن که نویسنده تجربه بالایی دارند اما من به چندتا منبع مناسب برای تحقیق در این باره نیاز دارم ؛ مچکرم

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا